"Hayat amacın varsa mutlusundur.
Güne zinde uyanırsın. Yaşam senin için ayrı bir anlam taşımaktadır. Neyi,
nerede bulacağını bilirsin. Farkı fark ederek; yüksek bir farkındalık
yaratmışsındır. Ruhun ve kalbin, senin her şeyi daha mucizevi ve mükemmel
görmeni sağlar.
Sabır, mücadele ruhu, çalışmak, inanmak,
azim ve karalılığın; büyüleyici ve sonsuz gücü vardır. Bu bağlamda, bu
vasıflara sahip olan ve hiçbir zaman inandığı şeyden vazgeçmeyen birini yenmek neredeyse
imkansızdır. Bir şeyi yapmayı canı gönülden istiyorsanız, illa ki bir yolunu
bulursunuz. Ve eğer bir şeyi gerçekten istiyorsanız; esen rüzgâr, uçan kuş,
yerdeki karınca, evrendeki her şey sizin o isteğinizi yerine getirmek için
çalışır. Güçlü arzularınız varsa, hiçbir engel veya zorluk sizi
durduramayacaktır. Geçmiş ne kadar eksiklerle, kayıplarla dolu olsa da gelecek
birçok yeni fırsatı ve umudu içinde barındırmaktadır. Henry Ford, “Engeller,
gözünüzü hayalinizden ayırdığınız zaman gördüğünüz o korkunç şeylerdir” der. Bu
nedenle, içinden çıkılmaz ya da imkânsız gibi görünen sıkıntılara çözüm bulmak
yine sizin elinizdedir."
Prof.
Dr.Ozan BAHAR/Vazgeçme-s.84
20 Haziran 2025 Cuma
"Sabrederek mücadeleye devam et. Allah, iyiliği, iyi niyetleri, dinin, ahlâkın ve kamu vicdanının emirlerini, devamlı davranışlarına, ilişkilerine, görevlerine, hayatlarına yansıtan, samimiyetle ibadet eden, aktif olarak iyiliğe, iyi uygulamaya, iyileştirmeye örnek olan, işlerinde mükemmellik, dürüstlük ve başarı için dikkat harcayan, hayırlı icraatlar, kalıcı hizmetler yapan Müslüman önderlerin, idarecilerin, Müslümanların mükâfatını zâyi etmez."
Bilim insanları, beyin faaliyetlerini izleyen ve fazla
çalışıldığında alarm veren bir cihazın stresli işlerde çalışan insanlar için
kullanışlı olabileceğini bildirdi. Söz konusu “geçici” dövme, beyin
dalgalarını izliyor ve kişinin çok çalıştığını ya da yeterince çok
çalışmadığını tespit ettiğinde uyarı veriyor.
The Times gazetesinin haberine göre, söz konusu cihaz, alın ve yüz bölgesine
yerleştiriliyor. Beynin baskı ve yük altında olduğunu tespit etmek için
tasarlanan cihaz, elektroensefalografi olarak bilinen tekniği kullanarak
beyindeki elektrik faaliyetini izliyor. Cihaz, bunun yanı sıra gözlerin
hareketlerini de takip ediyor.
Cihazı geliştiren araştırmacılar, bu aygıtın hava trafik
kontrolü ya da tıp gibi alanlarda özellikle kullanışlı olabileceğini
düşünüyor.
SÜREKLİ VE GERÇEK ZAMANLI VERİ SAĞLAYACAK
Araştırmanın baş yazarı ve Austin’deki Teksas Üniversitesi’nde akademisyen
Nanshu Lu, “Teknoloji insan evriminden daha hızlı gelişiyor. Beyin kapasitemiz
buna ayak uyduramıyor ve kolayca fazla yüklemeye maruz kalabiliyor. Optimum bir
performans için insandan insana değişen optimum bir zihin yükü var” diye
konuştu.
Halihazırda kişilerin zihinsel iş yükü “Nasa Görev Yükü Endeksi”ne göre
ölçülüyor. Bu endekste, astronotlar da dahil olmak üzere çalışanlardan bir işi
tamamlamalarının ardından bir ankette yer alan sorulara yanıt vermeleri
isteniyor. Bu, konu hakkında bir iç görü sağlıyor olsa da sadece iş
tamamlandıktan sonra veri sunuyor. Geliştirilen “elektronik dövme” ise devamlı
ve gerçek zamanlı veri sağlamayı amaçlıyor.
“ARTIK ZİHİNSEL ZORLANMAYI DA İZLEYEBİLİYORUZ”
Araştırmanın eş yazarı ve Teksas Üniversitesi’nde akademisyen Luis Sentis de
konuya ilişkin değerlendirmesinde, uzun bir süre boyunca işçilerin fiziksel
sağlıklarını takip ettiklerini, yaralanma ve kas zorlanmalarını izlediklerini
anlattı.
Sentis, “Şimdi ise izlenmemiş olan zihinsel zorlanmayı takip
etme kabiliyetine sahibiz. Bu, genel anlamda kurumların işgücünün iyilik halini
sağlama yollarını temelden değiştirebilir” dedi.
Söz konusu cihaz, kulağın arkasına takılan küçük bir pil ile halkalar ve
bobinlerle tasarlanmış, cilde rahatça uyum sağlayan, onunla birlikte hareket
eden, kağıt kadar ince sensörlerden oluşuyor. Sensörler de bu yolla beyindeki
elektrik faaliyetlerini ölçebiliyor.
Dikey diziler, mini ya da 1 dakikalık diziler olarak da adlandırılan yapımlar, akıllı telefonların dikey ekranları ve sosyal medya platformlarının reels-shorts formatlarıyla hızla hayatımıza girdi. Pandemiden hemen sonra, yapay zekadan hemen önce Çin’de doğan bu pazarın, 2027’ye kadar 14 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Bu açıdan dikey dizilerin tüm dünyayı, akıllı telefonlar üzerinden bir virüs gibi ele geçirmeyi başardığını söylemek yanlış olmaz. Peki dikey diziler nasıl ortaya çıktı, hızla yayılmasını neye borçlu, dikey dizi üreticileri bildiğimiz tüm dizi kalıplarını, -cânım 16:9 geniş ekran formatını- yıkarak nasıl bir yere varmayı hedefliyor?
Dikey dizi nedir? Mini dizi nedir? Duanju nedir?
Dikey dizi ya da mini dizi daha çok akıllı telefonlara indirilen uygulamalar üzerinden ücretli üyelikler vasıtasıyla kısa, 1 ila 2 (duruma ve platforma göre 15) dakikalık bölümlerden oluşan dizilerdir. Çin bu yeni türün mucidi. Dikey diziler 2002 yılında web romanlarından uyarlanmaya başlandı ve TikTok/Douyin ile Çinin 2011 yılında geliştirilen ilk kısa video platformu Kuaishou gibi yeni medya platformlarında yayınlanmaya başladı.
Dikey dizileri, reelslerden ayıran en önemli özellik, sosyal medya kullanıcılarını içerik üreticisi ve tüketicisi olma konumundan alarak, onları sosyal medya dizi tüketicisi olarak yeni bir konuma yerleştirmesiydi. Sosyal medya kullanıcıları bir anda hem içerik üreticisi hem de tüketicisi olmaktan mini dizi tüketicilerine dönüştüler. Şirketler ve platformlar ise mini dizi içerik üreticisi olarak bu alana yatırım yapmaya başladılar. Dikey diziler bugün indirilme ve izlenme rakamlarına bağlı olarak Netflix gibi büyük dizi platformlarına kafa tutmaya başladılar bile.
Web romanı nedir?
Web romanları, internet üzerinden yayınlanan ve genellikle bölümler halinde sunulan edebi metinlerdir. Yazarlar, her bir bölüm tamamlandıkça bu eserleri çevrimiçi olarak paylaşır, bu hikayeler daha sonra kitaplaştırılabilirler de.
Web romanları, 1995–1997 yıllarında etkileşimli hikâyeler sunan The Spot adlı projeyle hayata geçmiş olsa da bugün etkileşimli haritalar, karakter profilleri ve videolar gibi unsurlar eklenerek popülerlik kazanmıştır. Çin’de web romanları büyük bir sektör haline gelmiş ve yıllık geliri 2.5 milyar doları aşmıştır. Bu romanlar, genellikle Qidian gibi platformlarda bölüm bölüm yayımlanır. Ayrıca, bu romanlardan uyarlanan kısa diziler (duanju) 2023 itibarıyla 1.6 milyar izleyiciye ulaştı.
Küresel dikey dizi/mini-dizi pazarı (2024–2025)
Kısa dramalar ya da dikey diziler TikTok’ta #shortmovie ve #shortfilm gibi etiketler sırasıyla 17,2 milyar ve 29 milyar izlenmeye ulaştı. TikTok’un kendi pazarlama tahminlerine göre, dikey dramaların küresel izleyici kitlesi aylık 200–300 milyon kullanıcı civarında. Çin’de ise, resmi verilere göre 2024 yılında internet kullanıcılarının %52,4’ü yani yaklaşık 1,1 milyar kullanıcı, dikey drama izledi. Diğer taraftan 2024 Şubat itibariyle mikrodizi/dikey dizi uygulamaları da dünya genelinde 55 milyon indirme rakamına ulaştı ve Sensor Tower, 2024'te bu tür uygulamaların yıllık indirme sayısındaki artışın 320 milyon olduğunu raporladı. Özellikle ABD, Çin dışındaki dikey dizi uygulaması kullanıcılarının çoğunluğunu oluşturuyor. Dolayısıyla dikey dizi uygulama gelirlerinin %60–70’inin ABD’den geldiği söylenebilir.
Pazar büyüklüğü ve geliri içinse şöyle bir tablo aydınlatıcı olabilir:
Dikey dizi pazar büyüklüğü
Dünyada en çok izlenen 1 dakikalık dikey kurmaca mikro-diziler hangileri?
Dikey dizi, namı diğer “mikro-diziler” tüm dünyada oldukça ciddi bir ilgi görüyor. Bu dizilerin indirilme rakamları gerçekten göz kamaştırıcı ve sektörün gelecek vaad ettiğinin de kanıtı gibi.
En çok izlenen dikey diziler
Özetle:
ReelShort, 30 milyondan fazla indirme ve 45 milyonun üzerinde aktif kullanıcıya sahip .
2024 yılında kısa dizi uygulamaları475 milyon kez indirildive toplamda$1,45 milyartüketiciye ulaştı.
Bu tür uygulamalar gelirlerini reklamdan çok, uygulama içi satın alımlardan elde ediyor.
Hal böyle olunca saatler süren dizilere yatırım yapan Netflix gibi dev platformlarla dikey dizileri karşılaştırmak konuyla ilgili daha berrak bir resim çizebilir. Tim Burton’ın yönettiği ve 2022 yılında yayınlananWednesdaydizisi, Netflix'in en çok izlenen yapımlarından biri. 252 milyon izlenme alan bu diziyle karşılaştırıldığında, ReelShort platformundaki İngilizceBreaking the Icedizisinin 272,9 milyon izlenmesi ve aynı yapımın İspanyolca ile Japonca versiyonlarının da 10 milyondan fazla izlenmesi, kısa dikey mini dizilerin büyük yayın platformlarına kısa sürede ciddi bir rakip hâline geldiğini açıkça gösteriyor.
Dikey dizi sektörü bu rakamları vaad ettiği için hızla büyümeye devam edecek gibi. Bu yazının ikinci bölümü dikey dramaların anlatı yapıları hakkında olacak. Dikey dizilerde en çok tercih edilen konular nelerdir? Klasik anlatı yapısı dikey dizilerde nasıl eğilip bükülür ve sadece 1, 1.5 dakikalık bir bölümde ne anlatacağız? Yani toplam da bir bölümde 120 civarında kelime limiti varken iki aşığı birbirine ne kadar baktıracağız :)
Dikey diziler hakkında sık sorulan sorular (SSS)
1. Dikey dizi (duanju) nedir?
Mini dizi ya da “duanju”, genellikle 1–2 dakikalık bölümlerden oluşan, dikey formatta çekilen kısa hikâyeli dizilerdir. Dikey formata uygun olduğu için mobil cihazlardan izlenir.
2. Dikey dizi kaç bölümden oluşur?
Genellikle 40 ila 90 bölüm arasında değişir. Bazı diziler 100 bölümün üzerine çıkabilir, ancak her bölüm kısa olduğu için toplam izleme süresi yinede 1-2 bölüm bir Türk dizisine eşittir.
3. Bir dikey dizi bölümü kaç dakikadır?
Ortalama bir bölüm süresi 60 ila 90 saniye arasındadır. Bazı platformlarda 2 (ekstrem durumlarda 15) dakikaya kadar çıkabilir.
4. Dikey diziler kaç sezon sürer?
Çoğu dikey dizi tek sezonluktur. Ancak Breaking the Ice gibi çok izlenenler dikey dizilerin devam sezonları geldi.
5. En çok izlenen dikey dizi platformları nelerdir?
i. ReelShort :30M+ indirme /
ii.DramaBox:475M indirme + 2024 Sensor Tower Ödülü
iii. Pocket FM:100M+ indirme / 130M+ dinleyici
6. Dikey dizilerde en çok hangi konular tercih ediliyor?
Aşk ve romantik üçgenler
Gizli kimlikler (milyarder çıktı, evlatlıkmış vb.)
Hamilelik ve çocuk gizemi
İntikam hikâyeleri
Liseli zengin-fakir çatışması
Kısa süreli dramlar ve ters köşe sonlar
7. Dikey dizilerin hikâye kaynakları neler?
Web romanları (özellikle Çin & ABD kaynaklı), Wattpad hikâyeleri, Orijinal senaryolar, Romantik roman adaptasyonları, Fan fiction'lar.
(Fan fiction, hayranların mevcut kitap, dizi, film veya oyun evrenlerindeki karakterleri kullanarak yazdığı, orijinal eserden bağımsız ve çoğunlukla amatör şekilde üretilen kurgusal hikâyelerdir.)
8. En büyük içerik üreticileri kimlerdir?
Crazy Maple Studio (ReelShort'un yapımcısı)
Sea Star Studios
FlickReels
Çin merkezli bazı anonim stüdyolar (web novel lisanslarına sahip)
9. En çok üyeye / indirmeye sahip dikey dizi uygulamaları hangileridir?
ReelShort – 45 milyon kullanıcı
Pocket FM – 100 milyon+ indirme
DramaBox – 10 milyon+ indirme
Webnovel (dizi değil ama kaynak olarak önemli) – 200 milyon+ kullanıcı
10. Neden herkes dikey dizilere yöneliyor?
Düşük dikkat süresine uygun
Her yerde izlenebilir (metro, durak, kısa molalar)
Hızlı ve sürükleyici hikâye yapısı
Genellikle ilk birkaç bölüme ücretsiz olarak erişilir
Ayrıca Medium makalelerini de ziyaret edebilirsiniz. Friend link ile paylaşılmıştır, üyelik olmadan okuyabilirsiniz.
