2023 Ekim ayından beri Korece öğreniyorum. Korece’yi ilerletirken Kore kültürünü de öğreniyorum. Türkçe alt yazılı Kore dizileri, filmleri izliyorum. Kore kültürünü anlatan kitaplar okuyorum, sosyal medyada Kore diline ve kültürüne ilişkin çeşitli kanalları takip ediyorum. Ara ara Kore kültürü hakkında öğrendiğim ilginç bilgileri sizinle de paylaşacağım. Bugün Kore kültürünün önemli bir parçası olan yemek kültürüne ilişkin ilginç bir bilgiyi sizinle paylaşmak istiyorum.
Öncelikle size bir soru: Siz hiç şekerli domates yediniz mi? Bu ne biçim soru dediğinizi duyar gibiyim. Peki ya Korelilerin şekerli domates yediğini söylesem. Kore dili ve kültürüne ilişkin takip ettiğim kanallardan biri Koreli Can. Orada izlediğim bir videoda gördüm. Koreli Can şekerli domates yiyordu. Koreliler yemeklerine domates ve salça koymuyormuş. Domatesi pişirmiyorlarmış. Arada domatesi dilim dilim kesip üzerine şeker koyup yiyorlarmış. Onlar için atıştırmalık (çerez, bisküvi, cips) yerine geçiyormuş. Koreli Can, Kore’ye domatesin geç geldiğini (20.yy’da) belirtiyor. Kore tarihinde domatesi araştırmış. Bunun nedenini Kore’nin Asya’nın en uzak doğusunda yer almasına ve Kore’nin dışarı kapalı bir toplum olmasına bağlıyor.
Ben de merak ettim. Domatesin tarihini öğreneyim dedim. Domatesin tarihi de ilginçmiş doğrusu. ABD’de 1893 yılında mahkeme, domatesi sebzelerle birlikte saklanıp yenildiği için sebze kategorisine koymuş fakat aslında meyvedir. İlk domates yabani sarı renkli olmakla birlikte Peru ve Bolivya’da bulunmuş. Daha sonra Meksika’da yetiştirilip, Kristof Kolomb’un Amerika’yı keşfinden sonra Avrupa’ya gemilerle gönderilmiş. İtalyanlar sarı renginden ötürü onu altın elma olarak adlandırmışlar. Ama akabinde kırmızı türleri de çıkıvermiş. Domatesi ilk yetiştiren kişi ise ABD’li Thomas Jefferson olmuş. Diğer yandan 1900’e kadar insanların çoğu zehirli olduğuna inanarak domates yememiş. Uzun zaman önce de domates, çoğu Avrupalı için aşk elması olarak görülüyormuş. Çünkü insanları romantik yaptığına inanılıyormuş. Domates adı İspanyolca tomateden geliyormuş. Bu isim de Nahuati dilinde tomatotidan alınmış.
Domatesin ülkemize ne zaman geldiğine bakılacak olursa, Anadolu’da domates ile ilgili ilk kayıtlara 3. Ahmet döneminde, Damat İbrahim Paşa’nın tutuğu 1723 yılındaki Masraf kayıtlarında rastlanıyor. Domatesi Osmanlı’ya tanıtan ve tohumlarını ilk getiren kişi ise Halep’te 1799–1825 yılları arasında görev yapan İngiliz konsolosu John Barker’dır. Akabinde domates ilk kez Sultan Abdülmecid döneminde(1839–1861) Anadolu’ya gelmiş, önce frenk elması olarak isimlendirilirken sonra domates denmiş. Önce Frenk elması denmesinin sebebi ilk domateslerin renginin sarı olmasından kaynaklanıyor.
Gelelim asıl konumuza. Koreli Can domatese bayağı şeker ekledi. Çok tatlı olması için bayağı şeker eklemek gerekiyormuş. Ayrıca bir tüyo verdi. Daha lezzetli olarak yemek istiyorsanız domatesin şekeri tamamen emmesi için tabağı kaplayıp buzdolabında birkaç saat bekletebilirsiniz. Bu arada şekerli domatesin ilginç bir görüntüsü var. Sanki buzlanmış gibi. Bu çok farklı ve tatlı tadı denemeye ne dersiniz 😊
KAYNAKÇA
https://www.gurmeakademi.com/blog/domatesin-gelmisi-gecmisi
https://tr.wikipedia.org/wiki/Domates
https://www.youtube.com/watch?v=64Qv8mCfyAM
Not: Yazımı https://medium.com/@nil.gurel07/hi̇ç-şekerli̇-domates-yedi̇ni̇z-mi̇-a34e9683987b dan da okuyabilirsiniz.
https://mediumturkiye.com/hi̇ç-şekerli̇-domates-yedi̇ni̇z-mi̇-a34e9683987b
https://mediumturkiye.com/hi̇ç-şekerli̇-domates-yedi̇ni̇z-mi̇-a34e9683987b