DİJİTAL YETİM
Said Ercan Hocamız çok güzel bir kavram ortaya koymuş: Dijital Yetim. Sosyal medyalarında kavramı açıklamış. Sizlerle paylaşıyorum:
"Benim ilk kez Dijitalizm kitabımda dile
getirdiğim(literatüre kazandırdığım) bir kavram Dijital yetim tanımlaması.
Anne-babası hayatta olmasına rağmen; onların yoğun telefon, sosyal medya ve
ekran kullanımı nedeniyle duygusal, zihinsel ve ilişkisel olarak ihmal edilen
çocuk anlamına gelir. Bu kavram özellikle “dijital bağımlılık” çağında ortaya
çıkmış sosyolojik bir tespitimdir. Dijital Yetim Nasıl Oluşur? Anne-baba
fiziksel olarak çocuğun yanındadır ama zihinsel olarak telefondadır.
• Çocuk konuşurken ebeveyn ekran kaydırıyordur.
• Aile sofrasında herkes ayrı bir ekrana bakıyordur.
• Çocuğun duygusal ihtiyacı “sürekli”erteleniyordur. Çocuk
burada şunu öğrenir: “Ben ekranlar kadar değerli değilim.” Bu durum zamanla
özgüven zedelenmesi, dikkat problemleri, davranış bozuklukları ve bağlanma
sorunlarına yol açabilir. Psikolojik Boyutu Çocuk için en temel ihtiyaç:
Görülmek, duyulmak, temas edilmek ve değerli hissedilmektir. Ekran bağımlısı
Dijital göçmen ebeveyn ise çocuğun:
• göz temasını,
• mimik okumasını,
• duygusal paylaşımını kesintiye uğratır. Aile içi iletişim
çöker, herkes kendi yalnızlık adasına (ve odasına) çekilir. Belirtileri Dijital
yetim çocuklarda sık görülebilen durumlar: • Sürekli ilgi çekmeye çalışma
•
Öfke patlamaları, tahammülsüzlük
• Ekrana aşırı yönelme (fenomenleri model alma)
• İçe kapanma • Erken yaşta dijital bağımlılık Çocuk şunu
yapar: Anne-babanın dikkatini alamıyorsa, onların bağlandığı nesneye/ekrana
bağlanır. En Tehlikeli Yanı Bu çocuklar fiziksel olarak korunuyor görünürler.
Ama duygusal olarak “bağsız” büyürler. Ruhları tam büyüme çağında ciddi hasar
alır, hatta ailesiyle ilişkisi ilerde Allah ile plan ilişkisini bile etkiler.
(İnanç güven sapması) Bu da ileride:
• Sağlıksız ilişkiler
• Onay bağımlılığı
• Dikkat eksikliği
• Empati zayıflığı(merhamet eksikliği)
• kendini ifade edememe
• Güven bunalımı gibi sonuçlar doğurabilir. Ne Yapmalı?
• Evde ekransız saatler belirlemek • Yemek masasında telefon
yasağı
• Günde en az yarım saat “tam odaklı çocuk zamanı” (her
çocuk için ayrı)
• Çocuğun göz
hizasına inerek konuşmak
• Telefonu çocuktan önce bırakmak Çocuk anne-babanın
söylediklerini değil, Bizzat yaptıklarını öğrenir ve hayatına aktarır.
Kültür aktarımı zincirinden insani çıkartıp ekranı
koyarsanız bedeli ağır olur. Türk toplumu milyonlarca dijital yetimle dolu.
Elif neslimizi göz göre göre yetim bırakmayalım! Bu sorumluluktur haktır!
Herkesi göreve çağırıyorum."
