Yapay Zeka Çağında Kimlik Hırsızlığı: Çocuklar Neden Zayıf Halka?

Akademik Analizle Çözüm: Çocuğun Siber Güvenliğinde Anne ve Babanın Rolü

Yapay Zeka ve Dijitalleşme Çağında Ebeveynlik: Çocuklarımızın Siber Güveliğini Nasıl Sağlarız: NİL GÜREL’den Akademik Bir Analiz ve Çözüm Önerileri

Yapay zeka ve dijitalleşme ile üretim, iş süreçleri ve eğitim faaliyetleri kolaylaşmakla birlikte siber güvenliğin tehlikeye girmesi ve beraberinde gelen maddi ve manevi kayıplar yıkıcı olabilmektedir. Özellikle çocuklar zayıf bir halka olarak görülerek siber zorbalığa daha çok uğrayabilmektedir. Yapılan bilimsel çalışmalara göre çocukların yüzde 20’si siber zorbalığa uğramaktadır. Çevrimiçi ortamlarda çocuklara yönelik riskler arasında sextortion, grooming, taciz, deepfake içerikler ve kimlik hırsızlıkları yer alıyor.

İnternet Ortamında Çocuklarımızı Nasıl Koruyabiliriz?

İnternet bağımlılığının uyuşturucu bağımlılığı kadar tehlikeli olduğunu çocuklarımıza anlatmamız gerekiyor. Öncelikle kendimize de ayna tutmalıyız. İnternette ne kadar süre geçirdiğimizi kendimize sormalıyız. Unutmamalıyız ki bizim ekran bağımlılığımız da çocuklarımızı olumsuz etkileyecektir.
Biz gerçek hayatta çocuklarımıza güven, otonom, özerklik verebilirsek, onlarla bağ kurarsak eksiklik hissedip sanal aleme bağımlılık geliştirmezler. Çocuklarımız dijital yerli. Çocuğun internet erişimini tamamen kısıtlamak yerine dengeli bir kısıtlama yapılmalı. Ekran savaşından ziyade çocukla birlikte karar verdiğimiz etkinlikler yapmalıyız. Çocuğun interneti üretim odaklı kullanması teşvik edilmeli. Hochschild’ın “Duygusal Emek” kavramından yola çıkarak analiz edildiğinde yapılan en büyük hatalardan biri çocuk öfke nöbetleri geçirdiğinde teknolojinin duygusal emzik olarak verilmesidir.

İdeal Kimlik ve Teknoloji Kullanımı

İdeal kimlik oluşturma, teknoloji kullanımının nedenlerinden biridir. Çocuklara seçme özgürlüğü verilmezse tüketim odaklı teknolojiye yönelir ve mutluluğu orada arar. Böylece çocuk büyük ölçüde internette kalır ve bu da güvenlik riskini arttırır. Çocukların internette kalma süresi arttıkça siber zorbalığa uğrama ihtimali artmaktadır.

Cihazların Güvenliğini Sağlamak

İnternete dayalı olmayan oyunlar daha güvenilirdir. Cihazlarda güncelleştirme yapmak çok önemlidir. Güncelleştirme yapılmayan cihazlarda çok farklı açılardan zafiyetler ortaya çıkabiliyor. Güçlü şifreler kullanılmalıdır.
Çocuklara uygun arayüz ve platformların kullanılması önem taşımaktadır. Seçtiğimiz platformu çocuk kullanırken test etmeliyiz. Kişisel bilgilerin dijital platformlarda paylaşılmaması gerekir. Çocuk uyarılmalı ve etik değerleri içselleştirmesi sağlanmalıdır. Çocuğun empatik iletişim kurabilmesi önemlidir. Aksi halde çocuk, zarar veren bir hacker hâline gelebilir. Ayrıca çocuk; annesi, babası veya öğretmenleri tarafından çok yargılanıyorsa değer ve ilgi görmek için siber zorbalığa başvurabilir. Bu nedenle suçlayıcı dil kullanmak doğru değildir.

Bilinçli ve Eğitimli Anne ve Babaların Önemi

Sahte içerikleri çocuğa tanıtmak, hacker gibi düşünmesini sağlamak ve korunma yollarını birlikte değerlendirmek etkili bir yöntemdir. Yapay zeka ve dijitalleşmenin olumsuz örneklerini aile sohbetlerine dahil etmek de yararlıdır. Çocukları bilinçlendirmek kritik bir husustur. Bu nedenle ebeveynlerin siber güvenlik uzmanlarını takip etmesi, eğitimler alması ve okumalar yapması önemlidir. Önce ebeveyn bilinçlenmeli ki çocuk bilinçlenebilsin.

Çocuğumuzun Siber Zorbalığa Uğradığını Nasıl Anlayabiliriz?

Kendi sınırlarını koruyamayan çocuklar daha kolay zorbalığa uğrayabilmektedir. Çocuk internette vakit geçirdikten sonra ruh hali değişiyorsa, içine kapanıyorsa siber zorbalık ihtimali dikkate alınmalıdır.
Amerikan Pediatri Derneğine göre çocuklar 2 yaşına kadar teknoloji ile tanıştırılmamalıdır. Bazı uzmanlar ideal yaşın 3 yaş olduğunu belirtmektedir.

Sonuç

Çocuğumuza ilgi göstermek, güven vermek, yargılamamak ve suçlamamak, onun internette olumsuz durumlara maruz kalma riskini azaltacaktır. Cihaz ve internet güvenliğini sağlamak, güçlü şifreler kullanmak önemlidir ancak en büyük çözüm çocuğumuzla empatik iletişim kurmaktır.
Yapılan çalışmalara göre çocuğa siber saldırıda bulunacak kişi (siber avcı), çocuklara önce şu iki soruyu yöneltmektedir:

1. Şu anda odada yalnız mısın?
2. Ailen internette neler yaptığını biliyor mu?

Odasında yalnız olmadığını ve ailesinin internetteki faaliyetlerinden haberdar olduğunu söyleyen çocuğa siber avcı yaklaşmamaktadır.
Dolayısıyla çocuklarımızın siber güvenliğini sağlamak ebeveynlerin sorumluluğundadır. En güçlü koruma kalkanı, çocukla doğru iletişim kurabilen anne ve babadır.

 

Yazar: NİL GÜREL
Bağımsız Akademisyen, Araştırmacı, Yazar
İletişim Bilimleri ve Sağlık Yönetimi Uzmanı, MSc

https://euhaber.com/haber/yapay-zeka-caginda-kimlik-hirsizligi-cocuklar-neden-zayif-halka